ပလပ်စတစ်စားတဲ့ ခူကောင်တစ်မျိုးကို သိပ္ပံပညာရှင်များ တွေ့ရှိ
ပလက်စတစ်အိတ်များကို ဝါးစားသည့် ခူကောင်များသည် ပလက်စတစ် ညစ်ညမ်းမှုကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရာ၌ အရေးကြီးသည့် သော့ချက်ဖြစ်နိုင်ကြောင်း သိပ္ပံပညာရှင်များက အဆိုပြုထားပါသည်။
ပျားအုံအတွင်းရှိ ပျားဖယောင်းများကို စားသော ဖလံကောင်၏လောက်ကောင်များသည် (Cambridge University) ရှိ သိပ္ပံပညာရှင်များကတွေ့ရှိထားသည်။
လက်တွေ့စမ်းသပ်မှုများက ယင်းအင်းဆက်(ပိုးကောင်) များသည် ပျားဖယောင်းများကိုချေဖျက်သည့် နည်းအတိုင်း ပလက်စတစ်တွင် ပါဝင်သည့် ဓာတု ချိတ်ဆက်ဖွဲ့စည်းမှု (chemical bonds) များကိုချေဖျက်နိုင်ကြောင်း ပြသလျက် ရှိသည်။
ကမ္ဘာတစ်လွှား၌ အလေးချိန်တန်ပေါင်းသန်း (၈၀) ခန့် ရှိသောပလက်စတစ် ပိုလီအီသိုင်လင်း (Plastic Polyethylene) များကို နှစ်စဉ် ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။
ပလက်စတစ်များကိုစျေးဝယ်သည့် အိတ်များ၊ အစားအသောက် ထုပ်ပိုးသည့် အိတ်များနှင့် အခြားပစ္စည်းများစွာ ပြုလုပ်ရာတွင် သုံးစွဲကြသော်လည်း ၎င်းပလက်စတစ်များ အပြည့်အဝဆွေးမြည့်ရန်မှာ နှစ်ပေါင်းရာပေါင်းများစွာ ကြာပါသည်။
မည်သို့ပင် ဖြစ်စေ ဂယလ်လားရီးယား မီလွန်နဲလ်လား (Galleria mellonella) ဟုခေါ်သည့် ဖလံ၏လောက်ကောင်များသည် ပလက်စတစ်များကို နာရီပိုင်းအတွင်း အပေါက်များ ဖြစ်အောင် ကိုက်ဖြတ် စားသောက်နိုင်သည်။
ဒေါက်တာ ပါအိုလိုဘွန်ဘီလီ (Dr. Paolo Bombelli) သည် ကိန်းဘရစ်တက္ကသိုလ် (Cambridge University) မှ ဇီဝဓာတုဗေဒ ပညာရှင် ဖြစ်ပြီး ယခုလေ့လာမှုတွင် သုတေသန ပြုလုပ်နေသူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
သူက"ကျွန်တော်တို့ ဒီလောက်ကောင်တွေကနေ စတင်လေ့လာရမှာပါ။" လို့ ဘီဘီစီ သတင်းဌာနကို ပြောပါတယ်။
"ဒီဖြစ်စဉ် ဘယ်လိုဖြစ်ပေါ် လည်ပတ်လဲ ဆိုတာ အသေးစိတ် သိဖို့လိုပါတယ်။"
"ကျွန်တော်တို့ အနေနဲ့ ပလက်စတစ် စွန့်ပစ်ပစ္စည်း ပြဿနာကိုလျှော့ချနိုင်ဖို့ နည်းပညာဆိုင်ရာ ဖြေရှင်းချက်တွေ ပေးနိုင်မယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။"
ဒီလေ့လာ စမ်းသပ်မှုကိုဒေါက်တာဘွန်ဘီလီနဲ့ သူ့ရဲ့လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်ဖြစ်သူ စပိန်နိုင်ငံ အမျိုးသား သုတေသန ကောင်စီမှ ဒေါက်တာ ဖက်ဒရီကာဘာတော့ချီနီ (Dr. Federica Bertocchini) တို့က ဦးဆောင်ပြုလုပ်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။
သူတို့ဟာ ပလက်စတစ်တွေ သဘာဝအတိုင်းဆွေးမြည့်ခြင်းရဲ့ နောက်ကွယ်က ဓာတုဗေဒ လျှို့ဝှက်ချက်တွေကို ရှာဖွေတွေ့ရှိဖို့ အရှိန်အဟုန်မြင့် ကြိုးစားနေကြပါတယ်။
လောက်ကောင်အတွင်းမှာရှိနေတဲ့ အဏုဇီဝသက်ရှိတွေ (ဒါမှမဟုတ်) အင်းဆက် (ပိုးကောင်) ကိုယ်တိုင်က ပလက်စတစ်တွေကို ဖြိုခွဲတဲ့နေရာမှာ ကဏ္ဍတစ်ခုနေနဲ့ ပါဝင်လိမ့်မယ်လို့ သူတို့ ယူဆနေကြပါတယ်။
ဒီဓာတု ဖြစ်စဉ်တွေကိုသေချာသိရှိနိုင်မယ်ဆိုရင်တော့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာရှိနေတဲ့ ပလက်စတစ် စွန့်ပစ် ပစ္စည်းတွေကို စီမံခန့်ခွဲနိုင်မယ့် အဖြေကို ဦးတည်နိုင်ပါလိမ့်မယ်။
"ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ ဒီတွေ့ရှိချက်ကနေ ပလက်စတစ် စွန့်ပစ်ပစ္စည်းတွေကို ဖယ်ရှားနိုင်မယ့် အအောင်မြင်ဆုံး နည်းလမ်းကို ရရှိနိုင်ဖို့ ဦးတည်လုပ်ဆောင်နေပါတယ်။ ပင်လယ်တွေ၊ မြစ်ချောင်းတွေနဲ့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ကို ပလက်စတစ်တွေ စုပုံခြင်းရဲ့ ရှောင်လွှဲလို့ မရတဲ့ နောက်ဆက်တွဲ အကျိုးဆက်တွေကနေ ကယ်တင်ဖို့ အဖြေတစ်ခုရရှိအောင်ဆောင်ရွက်နေပါတယ်" လို့ ဒေါက်တာဘာတော့ချီနီကဆိုပါတယ်။
"ဘယ်လိုပဲ ဖြစ်ပါစေ အခုအခါမှာ ဇီဝနည်းနဲ့ ပလက်စတစ်တွေကို ဘယ်လိုဖြိုခွဲရမလဲဆိုတာ သိနေပေမယ်လို့ ကျွန်တော်တို့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ပလက်စတစ်တွေကို တမင်သက်သက် စုပုံမထားသင့်တော့ပါဘူး။"
သုတေသနစာတမ်းကို Current Biology ဂျာနယ်တွင် ရိုက်နှိပ် ဖော်ပြထားပါသည်။
Royal Thazin
ကိုးကား- http://www.bbc.com/news/science-environment-39694553
Related questions
testing
Ya Kauk • 2 answers
မိုးကြိုစိုက်မယ်ဆိုရင် ဘယ်အချိန်တွေမှာ စိုက်ရမလဲ?
Green Way Agtech • 1 answers
မြေပဲစိုက်ပျိုးနည်း သိချင်လို့ပါ #testing
Green Way • 1 answers
ခရုဈေးက အဆိမ်းနဲ့ ပြင်ဆင်ပြီးသားပြုတ်ပီးအသားထုတ်ပီးသား တစ်ပိဿဘယ်လောက်ယူကြလဲ
ရဲထက် • 0 answers
ခေါင်ညွှန့်တွေညိုးနေတာဘာဆေးသုံးရမလဲဗျပျိုးခင်းထဲမှာရှိသေးလမ်းပြပေးပါအုန်း။
TunLin • 3 answers
Farm Link Co.,Ltd
ရေမီးအစုံနဲ့ လေထီးခုန်နိုင်မယ့် ဖန်းလင့်ရဲ့ #စမတ်သီးစုံလာပါပြီ.....ဦးကြီးတို့ရေ လေထီးခုန်ချင်ပေမယ့် စမတ်သီးစုံကို မသိသေးရင်တော့ ဒီစာလေးကို ဆက်ဖတ်ပေးပါ #စမတ်သီးစုံဆိုတာ အပင်တိုင်းအတွက် အဓိကအာဟာရNPK (19:7:8)နဲ့ #ဟူးမစ်အက်စစ်တို့ အချိုးကျ ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ ကွန်ပေါင်းဓာတ်မြေဩဇာဖြစ်ပါတယ်။ အဓိကအကျိုးကျေးဇူးတွေအနေနဲ့ကတော့ နိုက်ထရိုဂျင် 19%ပါဝင်တဲ့အတွက် ကလိုရိုဖီးလ်ဖွဲ့စည်းမှုကို အားပေးကာ သီးနှံပင်များ၏အရွက်များစိမ်းလန်းသန်စွမ်းပြီး အစာချက်လုပ်မှုအားကောင်းစေပါတယ်။ အပင်၏ပင်ပိုင်းကြီးထွားမှုကို တိုးမြင့်စေကာ အပင်သန်၍ အကြီးမြန်စေပါတယ်။ သင့်တော်တဲ့ Phosphorus 7%ပါဝင်မှုကြောင့် အပင်ရဲ့ အမြစ်ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်မှုကို ပို၍သန်မာလာအောင် အားပေးပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ပန်းပွင့်ခြင်း၊အသီးသီးခြင်း၊အစေ့တည်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်များကိုလည်း အားပေးပါတယ်။ လုံလောက်တဲ့ Potassium 8%က အပင်ရဲ့ ရောဂါဒဏ်၊ရာသီဥတုဒဏ်ခံနိုင်ရည်ရှိမှုကို မြင့်တက်စေပြီး အသီးအရည်အသွေး၊ အရွယ်အစားနဲ့ အရသာ ပိုမိုကောင်းမွန်စေဖို့အတွက် လိုအပ်တဲ့အာဟာရဓာတ်ဖြစ်ပါတယ်။ ဟူးမစ်အက်စစ်ပါဝင်ပေါင်းစပ်ထားတဲ့အတွက် အာဟာရဓာတ်စုပ်ယူမှုကောင်းမွန်လာခြင်း၊မြေဆီလွှာဖွဲ့စည်းပုံနှင့်ရေထိန်းနိုင်စွမ်းအားကောင်းလာခြင်းအပါအဝင် အကျိုးကျေးဇူးများစွာကိုရရှိစေမှာဖြစ်ပါတယ်။ စပါးအပါအဝင် နှံစားသီးနှံများ၊ပဲအမျိုးမျိုး၊ဟင်းသီးဟင်းရွက်နဲ့ ဥယျာဉ်ခြံသီးနှံအားလုံးမှာ အသုံးပြုနိုင်တယ်ဆိုတော့ တစ်မျိုးတည်းနဲ့ အားလုံးပါဖက်(perfect)မယ့် စမတ်သီးစုံနော် အရွေးမမှားတာသေချာပြီမလို့ အတွေးမများဘဲ သီးနှံတိုင်းကြီးထွားအောင် ဖန်းလင့်ရဲ့ #စမတ်သီးစုံကို သုံးကြပါစို့....
Latest articles
အမျှင်ထွက်သီးနှံများထဲက ဝါ (အပိုင်း-၂)
09/06/2026
ဟင်းသီးဟင်းရွက် စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်နည်း သင်တန်း (အခမဲ့)
08/06/2026
ဇွန်လ ၇ - ၁၄ ရက်နေ့အတွင်း ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးအလိုက်ဖြစ်ပေါ်နိုင်သော မိုးလေဝသခန့်မှန်းချက်
08/06/2026
ကိုယ့်ရဲ့ဝင်ငွေရသီးနှံ ပျက်ဆီးဆုံးရှုံးမှုနည်းအောင် ထောင်ချောက်သီးနှံ နှင့် ပိုးပြေးပင်တွေကို ဘယ်လို တွဲဖက်စိုက်ပျိုးကြမလဲ
07/06/2026
ပို့ကုန်ပဲများ ဈေးနှုန်းကျဆင်းနေ (၁ - ၆.၆.၂၀၂၆အတွက် ဈေးကွက်သုံးသပ်ချက်)
05/06/2026
More from Thin Thazin
See all
ချယ်ရီခရမ်းချဉ်သီးကို အိုး ဒါမှမဟုတ် ဗန်းနဲ့ ဘယ်လိုစိုက်ပျိုးမလဲ?
29/04/2019
လိုင်ချီးသီး ညီ အဖြစ် တင်စားခံရတဲ့ လေချူသီး (Longan) အကြောင်း
22/01/2018
“ပျား”များကို ပိုးသတ်ဆေးအန္တရာယ်မှ ကာကွယ်နိုင်မည့် နည်းလမ်းများ
16/01/2018
ကင်ဆာရောဂါပျောက်ကင်းပြီး ဆီးချိုရောဂါကို ဟန့်တားပေးနိုင်သော ဆေးဖက်ဝင် အပင်
16/01/2018
ဂျင်းစိုက်ပျိုးခြင်း/ ရိတ်သိမ်းခြင်းနှင့် ရိတ်သိမ်ပြီးနောက်ပိုင်း လုပ်ငန်းများ
15/01/2018