ငါးမွေးတောင်သူများအနေဖြင့် မိမိတို့မွေးမြူထားသောငါးများ ကျန်းမာသန်စွမ်းပြီး ရောဂါကင်းစင်မှသာလျှင်  ကုန်ထွက်ကောင်းပြီး အကျိုးအမြတ်ရရှိမည်ဖြစ်ပါသည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် ငါးများ၏ ကျန်းမာရေးနှင့် ငါးရောဂါစီမံခန့်ခွဲခြင်းလုပ်ငန်းအား အသေးစားငါးမွေးတောင်သူများ နားလည်သဘောပေါက်ပြီး မိမိတို့ကိုယ်တိုင် လွယ်ကူစွာစီမံခန့်ခွဲနိုင်သော နည်းလမ်းများကိုသာ ဖော်ပြမည်ဖြစ်ပါသည်။

#ရောဂါဖြစ်ပွားရခြင်း အကြောင်းရင်းများ

 ငါးမွေးကန်များနှင့် သဘာဝရေပြင်တွင် ရောဂါပိုးများရှိနေပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ရေ၏ အရည်အသွေးမကောင်းသော အချိန်များတွင် ငါးများ၌ ရောဂါပိုးဝင်ရောက်ပါသည်။

#ရောဂါအလွယ်တကူ ဖြစ်နိုင်သောငါးများ

ကန်အောက်ခြေမြေပြင်တွင် နေထိုင်ပြီး အကြေးခွံမရှိသော ငါးများတွင် ရောဂါအဖြစ်များပါသည်။ ဥပမာ-ငါးကျည်း၊ ငါးခူ၊ ငါးရှဥ့် စသည်တို့ ဖြစ်ပါသည်။ ငါးရံ့၊ ငါးပြေမငါးတို့သည် ဒုတိယအဖြစ်များပြီး အကြေးခွံရှိသော ငါးကြင်း၊ ငါးသိုင်း၊ ငါးမြစ်ချင်း၊ တီလားပီးယား၊ ငါးခုံးမတို့သည် တတိယအဆင့် အဖြစ်များပါသည်။

#ငါးရောဂါဖြစ်ပေါ်နေကြောင်းကို ပြသနေသော လက္ခဏာများ

• ရေပေါ်သို့ပေါ်လာခြင်း၊
• ရေတွင်ကူးခတ်ပုံ နှေးကွေးလာခြင်း၊
• အစားအစာကောင်းစွာ မစားခြင်း၊
• အကြေးခွံရှိပြီး ရေပေါ်လွှာနှင့် ရေလယ်လွှာတွင်နေသောငါးများ (ငါးမြစ်ချင်း၊ ငါးကြင်း၊ တီလားပီးယားငါးများ)သည် ရေမျက်နှာပြင်အောက် တစ်ပေခန့်တွင် မကူးခတ်ဘဲ တန့်နေခြင်း၊
• ငါး၏ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်တွင် အနီကွက်များဖြစ်ပေါ်ခြင်း၊ အမြီးဖျားတွင် မီးလောင်သကဲ့သို့ ဖြစ်နေခြင်း၊ ပါးဟက်များ မဲနေခြင်းစသည့် လက္ခဏာများပြသည်။ 

ကန်အခြေအနေပေါ်တွင် ဂရုစိုက်မှု၊ ရေအရည်အသွေး ထိန်းသိမ်းမှု၊ မွေးမြူသည့်နေရာ သန့်ရှင်းသပ်ရပ်မှုနှင့် အာဟာရပြည့်ဝသော အစာကျွေးမွေးခြင်းစသည့် မွေးမြူသူတစ်ဦးချင်း၏ မွေးမြူရေးဗဟုသုတနှင့် ဂရုစိုက်မှု ရှိ/မရှိစသော အချက်များအပေါ်မူတည်ပြီး ရောဂါဖြစ်ပွားခြင်း ဖြစ်သည်။

ငါးများတွင် ကျရောက်သော ရောဂါပိုးကို အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့်

• (၁) ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ (Virus diseases)
• (၂) ဘက်တီးရီးယားရောဂါ (Bacterial diseases)
• (၃) မှိုရောဂါ (Fungal diseases)
• (၄) ကပ်ပါးရောဂါ (Parasite diseases) ဟု ခွဲခြားနိုင်သည်။

#ငါးရောဂါအဖြစ်များသောကာလ

ပတ်ဝန်းကျင်အခြေအနေကြောင့်ဖြစ်သော ရောဂါများကို မြန်မာနိုင်ငံရှိ ငါးကန်များတွင် ကန်ရေခန်း၍ ရေလျော့နည်းလာသောနွေရာသီ (နွေရာသီအကုန်-မိုးဦးကျ-ကဆုန်/နယုန်လ)များတွင်လည်းကောင်း၊ ဆောင်းရာသီ(နတ်တော်၊ ပြာသို)ကန်ရေအပူချိန် အလွန်အေးချိန်များတွင် အောက်ဆီဂျင်နည်းပါးသဖြင့် ရောဂါကျရောက်ပြီး ငါးများအစုလိုက်အပြုံလိုက် သေကြေတတ်သည်။

#ကြိုတင်ကာကွယ်နည်း

ငါးရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်သော ကာလမတိုင်မီ တစ်လကြိုတင်၍ ငါးကန်ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ မြက်ပင်၊ ခြုံပင်များအား ရှင်းလင်းထားခြင်း၊ ငါးကန် အတွင်းရေစပ်တွင် ထုံးများဖြူးထားခြင်း၊ ကန်ရေ၏ ရေအရည်အသွေး ကောင်းမွန်အောင်ပြုလုပ်ထားခြင်းနှင့် ကန်ရေ၏အောက်ဆီဂျင်ပျော်ဝင်နှုန်းကောင်းမွန်အောင် ပြုလုပ်ပေးထားရပါမည်။

#ငါးရောဂါကုသနည်း

(၁) ငါးကန်ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ မြက်ပင်၊ ခြုံပင်များအား ရှင်းလင်းခြင်း၊

(၂) ငါးကန်ရေစပ်တွင် ထုံးများဖြူးထားခြင်း၊

(၃) ကန်ရေ၏ အောက်ဆီဂျင်ပျော်ဝင်နှုန်းကောင်းမွန်အောင် ပြုလုပ်ပေးခြင်း၊

(၄) ငါးများအား ၄-၅ ရက်ခန့် အစာဖြတ်ခြင်း၊

(၅) ဖြစ်နိုင်လျှင် ရေအသစ်လဲလှယ်ပေးခြင်း၊

(၆) ၀.၂ ဧကရှိ ငါးကန်တွင် ဗန်ဒါရွက်အခြောက် ၂ဆနှင့် ဆေးရွက်ကြီး ၁ဆ ရော၍ တစ်တင်းခွဲဝင်ဆန်အိတ်တွင် သိပ်ထည့်ပြီး ကန်ရေထဲတွင် ၂ နေရာခွဲ၍ ၅ ရက်ခန့် စိမ်ထားရပါမည်။

ဆောင်းပါးများ/သတင်းများ ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြလိုပါက "အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်" ဟုထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။