ဖားဥမှိုရောဂါ (Sphaerotheca fuliginea)

    • အစိုဓာတ်လွန်ကဲတာက ဒီရောဂါကို ဖြစ်စေပါတယ်။ 

    • ရောဂါလက္ခဏာကို အရွက်ရင့်တွေမှာ ပထမဦးဆုံး တွေ့ရတတ်ပါတယ်။

    • အပေါ်ရွက်တွေမှာ ပေါင်ဒါမှုန့်တွေလို အဖြူမှုန့်တွေ တွေ့ရပါမယ်။

    • အရွက်အောက်မှာဆိုရင် စက်ဝိုင်းပုံစံ အကွက်တွေ အစက်တွေ တွေ့ရပါမယ်။

    • အရမ်းဆိုးရွားသွားရင် အရွက်တွေက အညိုရောင် ပြောင်းပြီး ရှုံ့တွသွားပါမယ်။

    • အရောင်ပျက်တာတွေလည်း ဖြစ်ပါမယ်။ 

    • ရောဂါကျတဲ့ အပင်က အသီးတွေက ကောင်းကောင်း မဖွံ့ဖြိုးတော့ဘဲ သေးညှပ်ပြီး ကျန်ခဲ့ပါမယ်။

ကုသနည်း

    • ရောဂါလက္ခဏာ စတွေ့တာချက်ချင်း ရေတစ်လီတာမှာ ကာဘန်ဒါဇင်(Carbendazim) ၁ မီလီလီတာ နှုန်းနဲ့ ဖျော်စပ်ပြီး ဖျန်းပေးနိုင်ပါတယ်။ 

    • ဒါ့အပြင် ရေတစ်လီတာလျှင် ကာရာသိန်း (Karathane) ၀.၅ မီလီလီတာ နှုန်းနဲ့ ဖျော်စပ်ပြီးလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။

    • ၎င်းဆေးတစ်မျိုးမျိုးကို ၁၅ရက်ခြားတစ်ခါနှုန်းဖြင့် ၂ကြိမ်မှ ၃ကြိမ် အထိ အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။

ဖျူစေရီယမ် ပင်ညှိုးရောဂါ (Fusarium oxysporum f.sp. niveum)

    • အစပိုင်းမှာတော့ ခဏတဖြုတ် ညှိုးတဲ့ လက္ခဏာမျိုး ပြတတ်ပါတယ်။ 

    •  အထူးသဖြင့် နွယ်ကိုင်းတွေကို ပိုသက်ရောက်ပါတယ်။ 

    • ရောဂါကျနေတဲ့ အရွက်တွေဟာဆိုရင် အဝါရောင်ဖြစ်နေပြီး ပျော့တွဲကျနေတတ်ပါတယ်။ 

    • နောက်ဆုံးမှာ အပင်က သေသွားနိုင်ပါတယ်။

ကုသနည်း

    • ရောဂါလက္ခဏာ စပေါ်တာနဲ့ ချက်ချင်း ကာရာသိန်း(Karathane) ၆ဂရမ် ကို ရေ ၁၀လီတာလျှင် ဖျော်စပ်၍ သော်လည်းကောင်း (သို့) ဘာဗီစတင် (Bavistin) ၁ဂရမ်ကို  ရေတစ်လီတာနှုန်းဖြင့် ဖျော်စပ်၍သော်လည်းကောင်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။

    • (၅-၆)ရက်ခြား တစ်ကြိမ်နှုန်းဖြင့် ၃ကြိမ်အထိ ဖျန်းပေးနိုင်ပါတယ်။

    • ဆေးဖျန်းတဲ့အခါမှာ နွယ်ကိုင်းတွေနဲ့ အရွက်တွေကို လုံးဝ စိုရွှဲနေအောင် ဖျန်းပေးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

ဒေါင်းနီးမှိုရောဂါ (Pseudoperonospora cubensis)

    • စိုထိုင်းဆများတဲ့ အခါမှာ အဖြစ်များပါတယ်။

    • ပထမဆုံး ရောဂါလက္ခဏာအနေနဲ့ အပေါ်ရွက်တွေမှာ အဝါရောင် လေးထောင့်အကွက်တွေ ပေါ်လာပါတယ်။

    • စိုထိုင်းဆများနေတဲ့ အနေအထားမှာ ဆိုရင်တော့ အရွက်ရဲ့ အောက်မျက်နှာပြင်တွေမှာ အဖြူရောင် မှိုတွေ တွေ့ရနိုင်ပါတယ်။

    • ဒီရောဂါဟာဆိုရင် ပြန့်နှံ့မှု မြန်ပြီး အပင်ကို သေဆုံးစေနိုင်ပါတယ်။

ကုသနည်း

    • ဒီရောဂါအတွက်ကတော့ Ridomil 1.5g ကို ရေ တစ်လီတာမှာ ဖျော်စပ်ပြီး အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။

    • မန်ကိုဇက် (Mancozeb) ၀.၂% ကိုလည်း ရေမှာ ဖျော်စပ်ပြီး အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။

ကြက်ဟင်းခါးမိုစေ့ရောဂါ

    • စုပ်စားပိုးကနေတစ်ဆင့် ဒီရောဂါကို အပင်ထံသို့ သယ်ဆောင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားစေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

    • သေးငယ်ပြီး ပုံစံမမှန်တဲ့ အဝါရောင် အကွက်တွေကို အရွက်တွေပေါ်မှာ မြင်တွေ့နိုင်ပါတယ်။

    • အရွက်အရွယ်အစားတွေ လျော့လာမယ်၊ ပုံစံမမှန်တာတွေ ဖြစ်လာမယ်၊ ရှည်မျောမျောတွေ ဖြစ်လာမယ်။

    • အသစ်ထပ်ထွက်လာတဲ့ အရွက်တွေဟာဆိုရင်လည်း ရှုံ့တွပြီး ပုံစံပျက်နေပါမယ်။

ကာကွယ်နည်း

    • အပင်ပေါက်ပြီး နောက်မှာ အပင်တွေကို Monocrotophos 0.05% (သို့) Phosphamidon 0.05% တစ်မျိုးမျိုးကို (၁၀)ရက်ခြား တစ်ကြိမ်နှုန်းနဲ့ ဖျန်းပေးနိုင်ပါတယ်။

Reference

Bitter gourd crop diseases and their control agropedia

ဆောင်းပါးများ/သတင်းများ ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြပါက "အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြပါသည်" ဟု ထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။