ယမ်းစိမ်းဟုလူသိများသော ဓာတုပစ္စည်းကို အသွင်နှစ်မျိုးနှင့် တွေ့နိုင်သည်။ ပထမတစ်မျိုးမှာ ပိုတက်စီယမ်နိုက်ထရိတ် ဖြစ်ပြီး ဒုတိယတစ်မျိုးမှာ ဆိုဒီယမ်နိုက်ထရိတ်ဖြစ်သည်။ ထို ဓါတ်ပေါင်းနှစ်မျိုးလုံးကို မြေဩဇာအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်သော် လည်း ပိုတက်စီယမ်နိုက်ထရိတ်ကိုသာ အလေးထားသုံးစွဲသင့်သည်။

ပိုတက်စီယမ်နိုက်ထရိတ်မှာ သာမန်မြေဩဇာများထက် သာလွန်ကောင်းမွန်သောမြေဩဇာဖြစ်ရုံမက ကမ္ဘာ့စိုက်ပျိုးရေး နယ်ပယ်တွင် ထိပ်တန်းဝင်မြေဩဇာတစ်မျိုးဖြစ်သည်။

ပိုတက်စီယမ်နိုက်ထရိတ်တွင်နိုက်ထရိုဂျင်ကို နိုက်ထရိတ်အဖြစ် 13 % နှင့် ပိုတက် K2O ကို  46 % ပါဝင်သည်။ ထို့ ကြောင့် N.P.K အချိုးအတိုကောက်အနေနှင့် 13 : 0 : 46 ဟုဖော်ပြသည်။

ဆိုဒီယမ်နိုက်ထရိတ်တွင်ကား အပင်၏အဓိကအာဟာရဖြစ်သော နိုက်ထရိတ်တစ်မျိုးတည်းသာ ပါဝင်သည်။ ယင်းအတွင်း ပါရှိသော ဆိုဒီယမ်မှာ အပင်များအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော ဒြပ်စင်မဟုတ်ပေ။

ဆိုဒီယမ်နိုက်ထရိတ်တွင်နိုက်ထရိုဂျင် 16.5 % သာပါဝင်သည်။ ထိုမြေဩဇာနှစ်မျိုးကို အပင်အာဟာရအရ နှိုင်းယှဉ်ကြည့် လျှင် ပိုတက်စီယမ်နိုက်ထရိတ် 13 : 0 : 46 က ဆိုဒီယမ်နိုက်ထရိတ် 16 : 5 : 0 : 0 ထက်များစွာသာလွန်ကြောင်း သိ သာသည်။

ထို့ကြောင့် စိုက်ပျိုးသူအနေနှင့် ထိုမြေဩဇာများကို ဝယ်ယူအသုံးပြုရာတွင် အရပ်အခေါ် ယမ်းစိမ်းအမည်ကို မသုံးဘဲ ပိုတက်စီယမ်နိုက်ထရိတ် 13 : 0 : 46 ကိုသာ ရွေးခြယ်ဝယ်ယူသင့်သည်။

ပိုတက်စီယမ်နိုက်ထရိတ်သည် မြေဩဇာကောင်းတစ်ရပ်ဖြစ်၍ ထူးခြားကောင်းမွန်သောလက္ခဏာများ ပါရှိနေသည်။

၁။ အပင်၏အဓိကအာဟာရ ၃ မျိုးအနက် ၂ မျိုးဖြစ်သော နိုက်ထရိုဂျင် ၁၃ နှင့် ပိုတက်စီယမ် ၄၆ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင် သည်။

၂။ အပင်အတွင်းဝင်ရောက်ရန် အလွန်လွယ်ကူသည်။ အမြစ်များမှသာမက အရွက်များမှလည်း လွယ်ကူလျှင်မြန်စွာ ဝင် ရောက်နိုင်သဖြင့် အရွက်ဖျန်းမြေဩဇာအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်သည်။

၃။ အကယ်၍ နိုက်ထရိုဂျင်သည် အမိုးနီးယားအသွင်ဖြင့် ဝင်ရောက်ပါက အပင်အား အဆိပ်ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ထိုသို့ အဆိပ်မဖြစ်ရန် အပင်အတွင်းဝင်ရောက်ပြီး မကြာမီအတွင်း ကာဘွန်ကွန်ပေါင်းများဖြင့် ထိုအဆိပ်ကို ဖြေဖျောက်ပစ်ရ သည်။ ပိုတက်စီယမ်နိုက်ထရိတ်မှ နိုက်ထရိုဂျင်မှာ နိုက်ထရိတ်ဖြစ်၍ အပင်အားအဆိပ်မသင့်၊ အပင်အတွင်း အချိန်အ တော်ကြာကြာအထိ ထိုအနေအထားအတိုင်း အန္တရာယ်ကင်းစွာ သိုထားနိုင်သည်။

၄။ ပိုတက်စီယမ်နိုက်ထရိတ်တွင် မည်သည့်ဓါတ်မြေဩဇာများတွင်မှ မတွေ့နိုင်သော ဟော်မုန်းကဲ့သို့ နှိုးဆွသတ္တိ Stimulating power  ရှိသည်။ 

၅။ ပိုတက်စီယမ်နိုက်ထရိတ်သည် အပင်အတွင်း ဝင်ရောက်သွားသောအခါ အပင်အတွင်းရင့်မှည့်ဟော်မုန်း အက်သလင်း Ethylene ကိုဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဟော်မုန်း၏အစွမ်းကြောင့် ရင့်ပြီးအသီးများကို အရောင်တောက်ပစေသည်။ မှည့်ချိန်ကို စောစေပြီး ပို၍လှပတောက်ပြောင်သောအရောင်ကို ဖြစ်ထွန်းစေသည်။ အလေးချိန်ကိုလည်းတိုးစေသည်။ ကြက်မောက် သီး၊ ငရုတ်သီး၊ ခရမ်းချဉ်သီး၊ သရက်သီး အစရှိသည့် အပင်များတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။

အပင်မှရိတ်သိမ်းချိန်မတိုင်မီ အခြားရင့်မှည့်ဟော်မုန်းကို အသုံးပြုပါက အသီးများမှည့်ရုံသာမက အရွက်များပါ ဝါပြီးပျက် ဆီးသွားနိုင်သည်။ အကယ်၍ ပိုတက်စီယမ်နိုက်ထရိတ်ကို အသုံးပြုပါက အရွက်များမပျက်ဆီးပဲအသီးများကိုသာ မှည့်စေမည်ဖြစ်သည်။

၆။ အရွက်ဖျန်းဆေးအဖြစ် 0.5 % (ရေ ဆယ်ပိဿာတွင် ပိုတက်စီယမ်နိုက်ထရိတ် ၅ ကျပ်သား) ဖြင့် သီးနှံပင်၏သက် တမ်းတစ်လျောက် လိုအပ်သလိုအကြိမ်ကြိမ် ပက်ဖျန်းနိုင်သည်။

✔အပင်တိုင်းတွင်အချိန်မရွေးအသုံးပြုနိုင်သည်။

ဦးဖရက်သိန်းဖေ    ၂၉/၁၁/၂၀၁၅