Tropical Tidbits ရဲ့ GEPS နဲ့ GEFS Ensemble Forecast ပုံတွေအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ (၄) ရက်ကနေ (၈) ရက်နေ့အထိ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာနဲ့ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အတွင်းမှ လေထုအခြေအနေခန့်မှန်းချက်ကို အောက်ပါအတိုင်း သုံးသပ်ရရှိပါတယ်။

၁။ လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်းနှင့် ဆိုင်ကလုန်းဖြစ်ပေါ်နိုင်စွမ်း (MSLP Centers)

•  GEFS ပုံ အရ မေလ ၄ ရက်နေ့မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံအထက်ပိုင်းနဲ့ ပါကစ္စတန်နယ်စပ်မှာ 997 hPa ရှိတဲ့ အပူပျော့လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်း (Thermal Low) တစ်ခုကို တွေ့ရပါတယ်။ ဒါဟာ နွေရာသီကနေ မုတ်သုံကူးပြောင်းခါနီး ကုန်းတွင်းပိုင်း အပူချိန်မြင့်တက်မှုကို ပြနေပါတယ်။

•  GEPS ပုံ အရ မေလ ၈ ရက်နေ့မှာ  အာရေဗျပင်လယ် (1001 L) နဲ့ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အလယ်ပိုင်းတို့မှာ လေဖိအားကျဆင်းနေတဲ့ လက္ခဏာတွေရှိနေပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်မှာ လေဝဲ (Vortex) ပုံစံမျိုး မပြသေးပေမဲ့ လေဖိအားနည်းတဲ့ ဧရိယာက ပိုကျယ်ပြန့်လာတာကို တွေ့ရပါတယ်။

၂။ အမြင့်ပေ ၅၀၀၀ ခန့်ရှိ လေတိုက်နှုန်းနှင့် လမ်းကြောင်း အနောက်တောင်မုတ်သုံလေ ဝင်ရောက်ဖို့အတွက် အဓိကကျတဲ့ Low-Level Jet (LLJ) အခြေအနေမှာ-

•  အနောက်လေစီးကြောင်း: အာဖရိကကမ်းခြေ (Somali Jet) ကနေ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာကို ဖြတ်ပြီး အရှေ့ဘက်ကို တိုက်ခတ်လာတဲ့ အနောက်လေ/အနောက်တောင်လေတွေဟာ ပုံမှာ အပြာနုရောင် (7-16 knots ခန့်) နဲ့ စတင်အားကောင်းလာတာ တွေ့ရပါတယ်။

•  မုတ်သုံလေဦး (Monsoon Onset): မေလ (၈) ရက်နေ့ခန့်မှာ အနောက်တောင်လေဟာ အီကွေတာအနီးကနေ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် တောင်ပိုင်းနဲ့ ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင် (Andaman Sea) ထဲကို စတင်တိုးဝင်လာမယ့် အနေအထားရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လေတိုက်နှုန်းက ပြင်းထန်တဲ့အဆင့် (Strong Monsoon) မရောက်သေးဘဲ မုတ်သုံလေ အကြိုကာလ (pre-monsoon phase) အဖြစ် လေကြောင်းလမ်းကြောင်း စတင်တည်ဆောက်နေတဲ့ သဘောဖြစ်ပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ဘယ်လို သက်ရောက်မှာလဲ?

•  မေလ (၈) ရက်နေ့မှာ GEPS ခန့်မှန်းချက်အရ မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင်း (တနင်္သာရီတိုင်း) နဲ့ ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင်မှာ အနောက်တောင်လေ စတင်အခြေပြုလာနိုင်တာကြောင့် မိုးရွာသွန်းမှု ပိုမိုများပြားလာနိုင်ပါတယ်။

•  ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်ထဲမှာ လေစီးကြောင်းဟာ အနောက်တောင်ဘက်ကနေ အရှေ့မြောက်ဘက်ကို ဦးတည်နေတာကြောင့် ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းနဲ့ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတွေမှာလည်း မုတ်သုံအကြို မိုးတိမ်တောင်ဖြစ်ထွန်းမှုတွေ ပိုအားကောင်းလာနိုင်ပါတယ်။

📌 အနှစ်ချုပ် သုံးသပ်ချက်

ဒီ Model နှစ်ခုစလုံးရဲ့ ခန့်မှန်းချက်အရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ပထမပတ်ကုန် (မေ ၈ ရက်ခန့်) မှာ -

1.  အနောက်တောင်မုတ်သုံလေဟာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်တောင်ပိုင်းကို စတင်ဝင်ရောက်ဖို့ အခြေအနေကောင်းနေပါတယ်။

2.  ဒါဟာ ပုံမှန်မုတ်သုံဝင်ချိန်ထက် အနည်းငယ်စောနိုင်တဲ့ (သို့မဟုတ်) ပုံမှန်အချိန်မှာပဲ ဝင်ရောက်မယ့် လက္ခဏာဖြစ်ပါတယ်။

3.  Cyclonic Circulation: ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်ထဲမှာ သိသာထင်ရှားတဲ့ ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း ဖြစ်ပေါ်မယ့် လက္ခဏာကိုတော့ ဒီပုံတွေအရ အတည်ပြုဖို့ စောပါသေးတယ်။ ဒါပေမဲ့ လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်း ဧရိယာကျယ်ပြန့်လာတာကြောင့် မေလ ဒုတိယပတ်ထဲမှာ ပိုမိုစောင့်ကြည့်ဖို့ လိုအပ်ပါမယ်။

📌 မှတ်ချက် - (၁၅) ရက်စာ ကြိုတင်ခန့်မှန်းချက် (Extended Range) ဖြစ်တာကြောင့် အချိန်နီးကပ်လာတာနဲ့အမျှ Model တွေ ပြောင်းလဲနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် မေလဆန်းပိုင်းမှာ GFS နဲ့ ECMWF model တွေကို ထပ်မံတိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်နယ်တိုင်းဒေသကြီးများဒေသအလိုက် (နောက်လာမည့် ၁၆၈ နာရီ) မိုးရေချိန်ခန့်မှန်းချက်

ဒီခန့်မှန်းချက်ဟာ ဧပြီလ ၂၃ ရက် နေ့လည် ၁ နာရီ မှ ဧပြီလ ၂၉ ရက် နေ့လည် ၁ နာရီအထိ အကျုံးဝင်ပါတယ်။

ပုံအရ မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့မြောက်ပိုင်း နယ်စပ်ဒေသများတွင် မိုးအလွန်များနိုင်သည့်အခြေအနေ (ခရမ်းရောင်/အနီရောင်သန်း) ကို တွေ့ရှိရပါသည်။

အဓိက သတိပြုရန် အချက်များ

•  မြောက်ပိုင်း မိုးသည်းထန်မှု: ကချင်ပြည်နယ်နှင့် အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် (စစ်ကိုင်းအထက်ပိုင်း) တို့တွင် မိုးရေချိန် ၁၅၀ mm ထက်မက ရရှိနိုင်သည်ကို ပုံပါ ခရမ်းရောင်အကွက်များအရ သိရှိနိုင်ပါသည်။ ၎င်းဒေသများတွင် လျှပ်တစ်ပြက်ရေကြီးခြင်းနှင့် မြေပြိုခြင်းဘေးများကို သတိပြုရန် လိုအပ်ပါသည်။

•  အလယ်ပိုင်း အပူရှိန်: နေပြည်တော်၊ မန္တလေးနှင့် စစ်ကိုင်းအောက်ပိုင်းတို့တွင် မိုးအနည်းငယ် ပြန်လည်စတင်နိုင်သော်လည်း မကွေးနှင့် ရခိုင်တို့တွင်မူ ပုံပါ မီးခိုးရောင်/အဖြူရောင် နယ်မြေများအဖြစ် ကျန်ရှိနေသေးသဖြင့် အပူရှိန်ပြင်းထန်မှုဒဏ်ကို ဆက်လက်ရင်ဆိုင်ရနိုင်ပါသည်။

•  မုတ်သုံရာသီကြို လက္ခဏာ: ပင်လယ်ပြင်တွင် မိုးတိမ်စုများ စတင်ဖြစ်ထွန်းနေပြီး ကုန်းတွင်းပိုင်း (အထူးသဖြင့် ကုန်းမြင့်ဒေသများ) သို့ အစိုဓာတ်များ တဖြည်းဖြည်း တိုးဝင်လာနေသည့် ပုံစံဖြစ်ပါသည်။

မိုးလေဝသပညာရှင် ဆရာဦးဝင်းနိုင်၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ပြန်လည်ဖော်ပြသော သတင်းဖြစ်သည်။