နိုင်ငံတကာ ဝယ်လိုအားနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း အကျပ်အတည်းများက ပြည်ပတင်ပို့နေသည့် မြန်မာ့လယ်ယာပို့ကုန်များအပေါ် တိုက်ရိုက်အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိနေသည်။

ယခုရက်ပိုင်းအတွင်း အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်ဖြင့် မတ်ပဲနှင့် ပဲစင်းငုံကို အိန္ဒိယအစိုးရမှ တစ်နှစ်သက်တမ်းတိုး ခွင့်ပြုလိုက်ခြင်းကဲ့သို့ သတင်းကောင်းများ ကြားသိနေရသော်လည်းလောင်စာဆီ အကျပ်အတည်းကြောင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အခက်အခဲများနှင့်အတူ လယ်ယာပို့ကုန်အချို့ ဈေးနှုန်းဖိအားများ ကြုံတွေ့နေရသည်။

ဈေးအီနေသည့် မတ်ပဲ

အိန္ဒိယအစိုးရက မတ်ပဲကို အခွန်မဲ့တင်သွင်းခွင့် တစ်နှစ်သက်တမ်းတိုးလိုက်သည်ဆိုသည့် ကြေညာချက် ထွက်ပေါ်လာသော်လည်း ပြည်တွင်းဈေးကွက်တွင် မတ်ပဲဈေးမှာ သိသာစွာ ပြောင်းလဲတိုးတက်မှု မရှိသေးပေ။

ပြီးခဲ့သည့် ရက်ပိုင်းက အိန္ဒိယ IPGA (India Pulses and Grains Association) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ၂၀၂၅-၂၆ ဘဏ္ဍာနှစ်အတွင်း ပြည်ပမှ မတ်ပဲတန်ချိန် ၂ သိန်းကျော်ကို အိန္ဒိယမှ ပိုမိုတင်သွင်းထားသည်။ ထို့အပြင် လက်ရှိကြုံတွေ့နေရသည့် ပင်လယ်ရေကြောင်း ကုန်သွယ်ရေးတွင် သယ်ယူပို့ဆောင်စရိတ် ကြီးမြင့်မှုကလည်း အိန္ဒိယ၏ မတ်ပဲတင်သွင်းမှုအပေါ် အကျိုးသက်ရောက်မှုများ ရှိနေသည်။

ထို့ကြောင့် မတ်ပဲဝယ်လိုအားမှာ ပုံမှန်အခြေအနေတွင်သာ ရှိနေပြီး မြန်မာဈေးကွက်တွင် မတ်ပဲပြည်ပဈေး အနည်းငယ် အားပျော့နေသလို ပြည်တွင်းဈေးမှာလည်း အလှုပ်အခတ် နည်းနေသည်။ ယခုရက်သတ္တပတ် မတ်ပဲပြည်ပရောင်းချသည့် FOB ဈေးမှာ တစ်တန်လျှင် အနည်းဆုံး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀ ခန့် ဈေးကျခဲ့သည်။ မတ်ပဲ FAQ (2026 crop) တစ်တန်လျှင် ဒေါ်လာ ၇၉၀/၈၀၀ သို့လည်းကောင်း၊ မတ်ပဲ SQ (2026 crop) တစ်တန်လျှင် ဒေါ်လာ ၈၈၅/၈၉၅ သို့လည်းကောင်း အသီးသီး ဈေးပြောင်းလဲသွားသည်။

ပဲစင်းငုံဈေး ကျဆင်း

မတ်ပဲနှင့်အတူ အိန္ဒိယအစိုးရ၏ သွင်းကုန်အခွန် ကင်းလွတ်ခွင့် တစ်နှစ်သက်တမ်းတိုးပေးထားသည့် ပဲစင်းငုံမှာ မြန်မာနိုင်ငံဈေးကွက်တွင် ပြည်တွင်းဈေးသာမက ပြည်ပဈေးပါ ကျဆင်းနေသည်။ ၂၀၂၅-၂၆ ဘဏ္ဍာနှစ် ၁၀ လအတွင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံက ပြည်ပမှ ပဲစင်းငုံတန်ချိန် ၁၃ သိန်းကျော် တင်သွင်းထားပြီး ပြီးခဲ့သည့် ဘဏ္ဍာနှစ် ကာလတူထက် တန်ချိန် ၂ သိန်းကျော် ပိုမိုတင်သွင်းထားကြောင်း IPGA က ထုတ်ပြန်ထားသည်။

လက်ရှိ အိန္ဒိယဈေးကွက်တွင် မြန်မာပဲစင်းငုံမှာ အာဖရိကပဲများနှင့် ဈေးကွက်ယှဉ်ပြိုင်နေရသဖြင့် မြန်မာဈေးကွက်တွင် ပြည်တွင်းဈေးရော ပြည်ပဈေးပါ ကျဆင်းနေခြင်း ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်ဈေးကွက်တွင် ပဲစင်းငုံပြည်ပရောင်းချသည့် FOB ဈေးမှာ တစ်တန်လျှင် ဒေါ်လာ ၂၀ ခန့် ဈေးကျသွားပြီး၊ ပဲစင်းငုံ (နီ) အသစ် တစ်တန်လျှင် ဒေါ်လာ ၇၈၀/၇၉၀ ခန့် ဈေးပေါက်နေသည်။

မြေပဲဈေး ထပ်မံမြင့်တက်လာ

ပြည်ပဝယ်လိုအား မျှော်လင့်ချက်နှင့် ပြည်တွင်းဆီစက်များ၏ ဝယ်လိုအား တိုးလာခြင်းက မြေပဲဈေးကို ထပ်မံမြင့်တက်လာစေသည်။

 ရန်ကုန်ဈေးကွက်တွင် မြေပဲ (လုံးဆန်) FOB ဈေးမှာ တစ်တန်လျှင် ဒေါ်လာ ၅၀ ခန့် မြင့်တက်သွားပြီး ဒေါ်လာ ၁,၈၀၅/၁,၈၁၅ သို့ ရောက်ရှိလာသည်။ မန္တလေးဈေးကွက်တွင်လည်း ပြည်တွင်းမြေပဲဈေးမှာ တစ်တန်လျှင် ကျပ် ၄ သိန်းဝန်းကျင်အထိ ဈေးထပ်မံ မြင့်တက်လာသည်။ 

မြေပဲအထွက်နည်းခြင်း၊ ဆီစက်များမှ ဝယ်လိုအားရှိခြင်းနှင့် ပဲဖတ်ဈေးကောင်းနေခြင်းတို့က မြေပဲဆံဈေးကို မြင့်တက်စေသည့် အကြောင်းရင်းများ ဖြစ်သည်။

ပြောင်းဈေးနှုန်း အပြောင်းအလဲ

ပြည်တွင်းလောင်စာဆီ အခက်အခဲကြောင့် ပြောင်းစိုက်ပျိုးသူများနှင့် ကုန်သည်များ အခက်တွေ့နေရသည်။ စိုက်ပျိုးသိုလှောင်ရာမှ ဈေးကွက်သို့ တင်ပို့ရန် ကုန်တင်ယာဉ် ငှားရမ်းရရှိမှု အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့နေရသည်။ ရန်ကုန်ဈေးကွက်တွင် ပြောင်းဈေးမှာ တစ်ပိဿာလျှင် ကျပ် ၁,၆၀၀/၁,၆၂၀ သို့ မြင့်တက်လာသော်လည်း ပြည်ပတင်ပို့သည့် ပြောင်း FOB ဈေးမှာမူ တစ်တန်လျှင် ဒေါ်လာ ၂၅၀/၂၆၀ ဖြင့် ဈေးငြိမ်နေသည်။

ပြည်တွင်းဆန်ဈေး မြင့်တက်လာ

သယ်ယူပို့ဆောင်စရိတ် မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် ရန်ကုန်ဈေးကွက်တွင် ရွှေဘိုပေါ်ဆန်း ဆန်တစ်အိတ် တန်ဖိုးမှာ ၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ဈေးမြင့်တက်သွားသည်။ အခြားဧရာဝတီပေါ်ဆန်းများနှင့် ပြည်တွင်းစားသုံးသည့် ဆန်ကြမ်းများလည်း လိုက်ပါမြင့်တက်လာသည်။

 ရွှေဘိုပေါ်ဆန်း တစ်အိတ်လျှင် လက်ကားဈေး ကျပ် ၁၉၂,၀၀၀ အထိ ရှိလာပြီး၊ လက်လီဈေးကွက်တွင် တစ်အိတ်လျှင် ကျပ် ၂၆၀,၀၀၀ မှ ၂၈၀,၀၀၀ အထိ ဈေးဖွင့်ရောင်းချနေကြောင်း သိရသည်။

AMIA (ဈေးကွက်နှင့် သတင်းအေဂျင်စီ)မှ အစိမ်းရောင်လမ်းဆော့ဝဲသို့ ပေးပို့ထားသော အစိမ်းရောင်လမ်း၏ မူပိုင်ဆောင်းပါးဖြစ်သဖြင့် ဆောင်းပါးများ၊ သတင်းများ ကူးယူဖော်ပြလိုပါက “အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်ဟု” ထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။