လောင်စာဆီ အကျပ်အတည်းနှင့်အတူ သယ်ယူပို့ဆောင်စရိတ် ကြီးမြင့်လာမှုသည် ပင်လယ်ရေကြောင်း ကုန်သွယ်ရေးအပေါ် ထိုးနှက်ချက်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ ထို့ပြင် မြန်မာ့ပဲမျိုးစုံ ဝယ်ယူနေသည့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ရူပီးငွေတန်ဖိုး အားပျော့နေပြီး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အခက်အခဲများကြောင့် ဝယ်လိုအား အနည်းငယ် လျော့နည်းနေသည်။ ထို့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် မတ်ပဲနှင့် ပဲစင်းငုံဈေး အနည်းငယ် ပြန်လည်ကျဆင်းလာသည်။

ဈေးကျလာသည့် မတ်ပဲ 

မြန်မာ-အိန္ဒိယ သင်္ဘောခများ ဈေးတက်လာပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံဈေးကွက်တွင် မတ်ပဲဈေးမှာ ပြည်ပ FOB (freight on board) ဈေးသာမက ပြည်တွင်းဈေးပါ ကျရိပ်သန်းနေသည်။

၂၀၂၅-၂၆ ဘဏ္ဍာနှစ် ဧပြီလမှ ဇန်နဝါရီလအထိ အိန္ဒိယနိုင်ငံက မြန်မာနိုင်ငံမှ မတ်ပဲတန်ချိန် ၆၆၀,၀၀၀ ကျော်အပါအဝင် ပြည်ပမှ မတ်ပဲတန်ချိန် ၉၀၀,၀၀၀ ကျော် တင်သွင်းထားကြောင်း IPGA (India Pulses and Grains Association) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရသည်။ အိန္ဒိယ၏ မတ်ပဲတင်သွင်းမှုသည် ပြီးခဲ့သည့် ဘဏ္ဍာနှစ် ကာလတူတွင် တန်ချိန် ၆၆၈,၀၀၀ ကျော်သာ ရှိခဲ့သဖြင့် ယခုနှစ်တွင် တန်ချိန် ၂ သိန်းကျော် ပိုမိုတင်သွင်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။

လက်ရှိ အိန္ဒိယဈေးကွက်တွင် မတ်ပဲဝယ်လိုအား ပျော့ခြင်းကြောင့် မတ်ပဲ CNF ဈေးသည် တစ်တန်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၀ ခန့် ဈေးကျနေသည်။ ပြီးခဲ့သည့် ရက်သတ္တပတ်က အိန္ဒိယဈေးကွက်၌ မြန်မာမတ်ပဲ FAQ တစ်တန်လျှင် ဒေါ်လာ ၈၇၀ မှ ယခုရက်သတ္တပတ်တွင် ၈၄၀ ဒေါ်လာ၊ မတ်ပဲ SQ တစ်တန်လျှင် ဒေါ်လာ ၉၇၀ မှ ၉၃၅ ဒေါ်လာသို့ ဈေးပြောင်းသွားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံဈေးကွက်တွင်လည်း မတ်ပဲပြည်ပရောင်းချသည့် FOB ဈေးမှာ တစ်တန်လျှင် ၁၅ ဒေါ်လာ ဈေးကျခဲ့သည်။ ရန်ကုန်ဈေးကွက်တွင် မတ်ပဲပြည်တွင်းဈေးမှာ မတ်ပဲ (အဟောင်း) FAQ တစ်တန် ကျပ် ၃,၁၀၅,၀၀၀ မှ ၃,၀၇၅,၀၀၀ သို့လည်းကောင်း၊ မတ်ပဲ (အသစ်) FAQ တစ်တန် ကျပ် ၃,၁၁၅,၀၀၀ မှ ၃,၀၈၂,၀၀၀ သို့လည်းကောင်း အသီးသီး ဈေးကျဆင်းသွားသည်။

ပဲစင်းငုံလည်း ဈေးကျလာ 

မတ်ပဲကဲ့သို့ပင် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ အဓိကတင်ပို့နေသည့် ပဲစင်းငုံသည် ယခုရက်သတ္တပတ်တွင် ပြည်ပဈေးသာမက ပြည်တွင်းဈေးပါ ကျဆင်းနေသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် အာဖရိကပဲစင်းငုံများနှင့် ဈေးကွက်ယှဉ်ပြိုင်နေရသဖြင့် မြန်မာပဲစင်းငုံ CNF ဈေးမှာ တစ်တန်လျှင် ဒေါ်လာ ၄၀ ဝန်းကျင် ဈေးကျသွားသည်။

လက်ရှိ အိန္ဒိယဈေးကွက်တွင် မြန်မာပဲစင်းငုံ (အဟောင်း) CNF တစ်တန်ဈေး ဒေါ်လာ ၈၆၀ မှ ၈၂၀၊ ပဲစင်းငုံ (အသစ်) တစ်တန် ဒေါ်လာ ၈၈၀ မှ ၈၃၅ သို့ ဈေးပြောင်းသွားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံဈေးကွက်တွင်လည်း ပဲစင်းငုံ (နီ) အဟောင်း FOB ဈေးမှာ တစ်တန်လျှင် ဒေါ်လာ ၃၀ ခန့် ဈေးကျခဲ့ပြီး ပြည်တွင်းဈေးမှာလည်း ပဲစင်းငုံ (နီ) အသစ် တစ်တန် ကျပ် ၃,၀၈၆,၀၀၀ မှ ၃,၀၀၅,၀၀၀ သို့ ကျဆင်းသွားသည်။

ပဲတီစိမ်းဈေး ထပ်မံမြင့်တက် 

တရုတ်ကုန်သည်များ၏ ဝယ်လိုအား မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် ပဲတီစိမ်းဈေးမှာ ဆက်လက်မြင့်တက်နေသည်။ ရန်ကုန်ဈေးကွက်တွင် ပဲတီစိမ်း (အညာ) FAQ တစ်တန်လျှင် ဒေါ်လာ ၈၈၀/၈၉၀ သို့လည်းကောင်း၊ ရွှေဝါ FAQ တစ်တန်လျှင် ဒေါ်လာ ၉၈၀/၉၉၀ သို့လည်းကောင်း ဈေးမြင့်တက်လာသည်။ နယ်ဈေးကွက်တွင် ပဲတီစိမ်းမှာ တစ်တင်းလျှင် ကျပ် ၁၃၀,၀၀၀ ဝန်းကျင်အထိ ဈေးဖွင့်ထားသည်။

မြေပဲဈေးတက် 

ဆီထွက်သီးနှံဖြစ်သော မြေပဲသည် ပြည်တွင်းဈေးသာမက ပြည်ပဈေးပါ မြင့်တက်လာသည်။ တရုတ်နိုင်ငံမှ ဝယ်လိုအားကောင်းသဖြင့် မြေပဲ (လုံးဆန်) FOB ဈေးမှာ တစ်တန်လျှင် ဒေါ်လာ ၁၀၀ ခန့် ဈေးမြင့်တက်သွားပြီး ဒေါ်လာ ၁,၇၅၅/၁,၇၆၅ သို့ ရောက်ရှိလာသည်။ မန္တလေးဈေးကွက်တွင်လည်း ဆီစက်များ၏ ဝယ်လိုအားကြောင့် မြေပဲအမျိုးအစားအလိုက် တစ်တန်လျှင် ကျပ် ၆ သိန်းကျော်အထိ ဈေးမြင့်တက်လာသည်။

ပဲကြီးဈေး အပြောင်းအလဲ 

ပြည်တွင်းစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှု အားနည်းသည့် ပဲကြီးသည် ယခုရက်သတ္တပတ်တွင် ဈေးအပြောင်းအလဲ ရှိနေသည်။ ရန်ကုန်ဈေးကွက်၌ ပြည်ပဝယ်လိုအားကြောင့် FOB ဈေး တစ်တန်လျှင် ဒေါ်လာ ၅၀ ခန့် မြင့်တက်လာသော်လည်း ပြည်တွင်းဈေးမှာမူ ကျဆင်းနေသည်။ မန္တလေးဈေးကွက်တွင် ပဲကြီးအမျိုးအစားအလိုက် တစ်တန်လျှင် ကျပ် ၂ သိန်းကျော်မှ ၅ သိန်းကျော်အထိ ဈေးကျဆင်းသွားကြောင်း သိရသည်။

AMIA (ဈေးကွက်နှင့် သတင်းအေဂျင်စီ)မှ အစိမ်းရောင်လမ်းဆော့ဝဲသို့ ပေးပို့ထားသော အစိမ်းရောင်လမ်း၏ မူပိုင်ဆောင်းပါးဖြစ်သဖြင့် ဆောင်းပါးများ၊ သတင်းများ ကူးယူဖော်ပြလိုပါက “အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်ဟု” ထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။