၁။ ဖားဥမှိုရောဂါ (Powdery Mildew)

ရောဂါလက္ခဏာများ 

• အရွက်များပေါ်တွင် ဖျော့တော့သော အစင်းကြောင်းများဖြစ်ပေါ်ပြီး အရွက်၏ မျက်နှာပြင်နှစ်ဖက်စလုံးတွင် အဖြူရောင်မှိုကြီးထွားမှုကို မြင်နိုင်သည်။ 
• ရောဂါကျအပင်များ ပုသွားကြပြီး ဆစ်ကြားများတိုသွားသောကြောင့် ချုံပုတ်ပုံစံ ပေါက်နေသည်။ 
• တစ်ခါတစ်ရံ အနှံတွင် အရွက်ထူသောကြီးထွားမှုဖြစ်ပေါ်လာပြီး အနှံ၏ရိုးတံပေါ်တွင် ဘေးထွက်ဖူးများကို သတိပြုမိနိုင်သည်။ 
• ရောဂါဖြစ်ရန် ပတ်ဝန်းကျင်အခြေအနေ
• နိမ့်သောအပူချိန် (၂၁-၃၃˚C)၊ မြင့်သော စိုထိုင်းဆ  (၉၀%) နှင့် မိုးတဖွဲဖွဲရွာပါက ရောဂါဖြစ်ရန် အခြေအနေပေးသည်။
• အပင်ငယ်များသည် ဤရောဂါကို အကြီးအကျယ် ခံနိုင်ရည်နည်းသည်။ 

ကာကွယ်နှိမ်နင်းခြင်း

• ရောဂါကျအပင်များကို နှုတ်ပါ။ 
• ခံနိုင်ရည်ရှိသောမျိုးကို စိုက်ပါ။
• စိုက်ပြီး ရက် ၃၀ အကြာတွင် ကောင်းမွန်စွာဆွေးမြေ့သော မြေဆွေး သို့မဟုတ် သဲ၂၀ ကီလိုဂရမ်နှင့် ထရိုဂိုဒါးမားမှို ၁ ကီလိုဂရမ် (မသုံးခင် ၁၀ ရက်အလိုတွင် ရောနှောထားပါ) ကို ရောစပ်ပြီး မြေကြီးတွင်ထည့်ပါ။  
• အောက်ပါမှိုသတ်ဆေးတစ်မျိုးမျိုးကို ဆေးဘူး/အိတ်ပါ အညွှန်းစာအတိုင်း အသုံးပြုပါ။
• မက်တာလာဇီ (Metalaxyl)
• မန်ကိုဇက်ဘ် (Mancozeb) 

၂။ ပြောင်းရွက်ခြောက်ရောဂါ (Leaf Blight: Helimthosporium maydis, H. turcicum)

ရောဂါလက္ခဏာများ 

• ဤမှိုသည် အပင်ငယ်ရွယ်စဉ်တိုက်ခိုက်သည်။ 
• အစောပိုင်းရောဂါလက္ခဏာများမှာ အရွက်များပေါ်ရှိ ဘဲဥပုံရေစိုနာကွက်ဖြစ်သည်။ 
• ရင့်လာသော ရောဂါလက္ခဏာများမှာ ၃ - ၁၅ စက်တီမီတာရှည်လျားသည့် ဆေးပြင်းလိပ်ပုံစံ ဒဏ်ရာများဖြစ်သည်။ 
• ဒဏ်ရာများသည် ဘဲဥပုံဖြစ်ကြကာ သံလွင်ရောင်ရှိပြီး ရောဂါရင့်လာသည်နှင့် မှိုမျှင်ထုတ်ခြင်းနှင့်အတူ ထင်ရှားသည့် အနက်ရောင်ဧရိယာများ ဖြစ်လာကြသည်။ 
• ဒဏ်ရာများသည် အစတွင် အောက်ပိုင်းအရွက်များတွင် ပေါ်လာကြပြီး အပင်ကြီးရင့်လာသည်နှင့် အပေါ်ရွက်များနှင့် ရွက်ဖုံးများသို့ ပျံ့နှံ့လာကြသည်။ 
• ရောဂါဖြစ်ရန် ပတ်ဝန်းကျင်အခြေအနေ
• အရွက်များပေါ်တွင် ရေရှိကာ အပူချိန် ၈ -၂၇ ˚C ရှိလျှင် ရောဂါဖြစ်နိုင်သည်။
• မိုးရာသီအစောပိုင်းဖြစ်တတ်သည်။

ကာကွယ်နှိမ်နင်းခြင်း

• ရောဂါကျအပင်များကို ဖယ်ရှားပါ။ 
• ခံနိုင်ရည်ရှိသောမျိုးကို စိုက်ပါ။
• စိုက်ပြီး ရက် ၃၀ အကြာတွင် ကောင်းမွန်စွာဆွေးမြေ့သော မြေဆွေး သို့မဟုတ် သဲ၂၀ ကီလိုဂရမ်နှင့် ထရိုဂိုဒါးမားမှို ၁ ကီလိုဂရမ် (မသုံးခင် ၁၀ ရက်အလိုတွင် ရောနှောထားပါ) ကို ရောစပ်ပြီး မြေကြီးတွင်ထည့်ပါ။  
• ရောဂါစကျပြီးသည်နှင့် အောက်ပါမှိုသတ်ဆေးများကို ဆေးဘူး/အိတ်ပါ အညွှန်းစာအတိုင်းအသုံးပြုပါ။
• ကလိုရိုသာလိုနေးလ် (Chlorothzlonil)
• ဒိုင်ဖီနိုကိုနာလ်ဇိုးလ် (Difenoconazole)
• ပရိုပီကိုနာလ်ဇိုးလ် (Propiconazole)
• မန်ကိုဇက်ဘ် (Mancozeb)

၃။ ပြောင်းရိုးမည်းရောဂါ (Charcoal rot: Macrophomina phaseolina)

ရောဂါလက္ခဏာများ 

• ဤမှိုသည် အများအားဖြင့် ပန်းပွင့်ပြီးနောက် တိုက်ခိုက်တတ်ပြီး ရောဂါကို ပန်းပွင့်ပြီးနောက် ရိုးတံပုပ်ရောဂါဟုခေါ်သည်။ 
• ရောဂါကျအပင်၏ရိုးတံကို မီးခိုးရောင်သန်းသည့် စင်းကြောင်းများဖြင့် ဝိသေသပြုသည်။ 
• အူတိုင်သည် မွစာကြဲသွားပြီး မီးခိုးရောင်သန်းသည့် အနက်ရောင် သေးငယ်သည့်မှိုများ အစာကြောစည်းထဲတွင် ဖွံ့ဖြိုးလာကြသည်။  
• ရိုးတံ၏အတွင်းပိုင်း မွစာကြဲသွားခြင်းသည် မြစ်ဆုံအပိုင်းကို ကွဲစေသည်။  
• ရောဂါကျအပင်၏မြစ်ဆုံသည် အနက်ရောင်ဖြစ်လာသည်။ 
• အမြစ်အခေါက်မွစာကြဲခြင်းနှင့် အမြစ်စနစ် ယိုယွင်းပျက်စီးခြင်းသည် တွေ့နေကျသွင်ပြင် ဖြစ်သည်။  
• ရောဂါဖြစ်ရန် ပတ်ဝန်းကျင်အခြေအနေ
• အပူချိန်မြင့်ပြီး မြေကြီးအပူချိန် နိမ့်ခြင်း (ခြောက်သွေ့ခြင်း) သည် ရောဂါဖြစ်ရန် အားပေးသည်။ 

ကာကွယ်နှိမ်နင်းခြင်း

• သီးလှည့်စိုက်ပါ။  
• ပန်းပွင့်ချိန်တွင် ရေငတ်ခြင်းကို ရှောင်ရှားခြင်းသည် ရောဂါကျရောက်မှုကို လျော့နည်းစေသည်။ 
• အာဟာရပြတ်တောက်ခြင်းကို ရှောင်ရှားပါ။ 
• ရောဂါကျနေကျ နေရာများတွင် တစ်ဧကလျှင် ပိုတက်ရှ် ၃၂ ကီလိုဂရမ်နှုန်း အသုံးပြုပါ။  
• အောက်ပါမှိုသတ်ဆေးတစ်မျိုးမျိုးကို ဆေးဘူး/အိတ်ပါ အညွှန်းစာအတိုင်း အသုံးပြုပါ။
• တက်ဗျူကိုနာလ်ဇိုးလ် (Tebuconazole)
• ဒိုင်ဖီနိုကိုနာလ်ဇိုးလ် (Difenoconazole)
• မန်ကိုဇက်ဘ် (Mancozeb)
• သိုင်ရမ် (Thiram)

၄။ သံချေးမှိုရောဂါ

ရောဂါလက္ခဏာများ 

• အရွက်၏ မျက်နှာပြင်နှစ်ဖက်စလုံးတွင် အညိုရောင်ရောဂါဖုများကို တွေ့ရသည်။  
• ရောဂါဖြစ်ရန် ပတ်ဝန်းကျင်အခြေအနေ
• အပူချိန်အေးမြခြင်းနှင့် စိုထိုင်းဆမြင့်ခြင်းသည် ရောဂါဖြစ်ရန် အားပေးသည်။
• အပူချိန် ၁၀-၁၂ ˚C 

ကာကွယ်နှိမ်နင်းခြင်း

• ခံနိုင်ရည်ရှိသော မျိုးကိုစိုက်ပါ။
• ကြွေကျနေသော ရောဂါရအရွက်များကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးပါ။
• တစ်ဆင့်ခံလက်ခံပင်များကို ဖျက်ဆီးပါ။ 
• စိုက်ပြီး ရက် ၃၀ အကြာတွင် ကောင်းမွန်စွာ ရောနှောဆွေးမြေ့သောမြေဆွေး သို့မဟုတ် သဲ၂၀ ကီလိုဂရမ်နှင့် ထရိုဂိုဒါးမားမှို ၁ ကီလိုဂရမ် (မသုံးခင် ၁၀ ရက်အလိုတွင် ရောနှောထားပါ) ကို ရောစပ်ပြီး မြေကြီးတွင်ထည့်ပါ။  
• အောက်ပါမှိုသတ်ဆေးတစ်မျိုးမျိုးကို ဆေးဘူး/အိတ်ပါ အညွှန်းစာအတိုင်း အသုံးပြုပါ။
• ကော့ပါးဟိုက်ဒြောက်ဆိုဒ် (Copper hydroxide)
• ကော့ပါးအော်ဇီကလိုရိုဒ် (Copper oxuchloride)
• တက်ဗျူကိုနာလ်ဇိုးလ် (Tebuconazole)
• ပရိုပီကိုနာလ်ဇိုးလ် (Propiconazole)
• မိုက်ကလိုဗျူတာနေးလ် (Myclobutanil)
• ဟက်ဇာကိုနာဇိုးလ် (Hexaconazole)

ဒေါက်တာကိုကို၏စိုက်ပျိုးရေးဆောင်းပါးများလေ့လာရန်

ပြောင်းဖူးတွင်ကျရောက်တတ်သော ရောဂါများနှင့် ကာကွယ်နှိမ်နင်းနည်းများဆောင်းပါးကို KMSS အဖွဲ့မှ ပံ့ပိုးကူညီထားပါသည်။

ဆောင်းပါးများ/သတင်းများ ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြလိုပါက "အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်" ဟုထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။