စပါးပင်ပွားဆိုသည်မှာ စပါးပင်တစ်ပင်၏ အရွက်များမှ ဘေးထွက် ပင်ပွားများ ထွက်ပေါ်လာသည့် လုပ်ငန်းစဉ်ကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ စပါးပင်ပွားခြင်း၏ ဇီဝကမ္မဗေဒဆိုင်ရာ အခြေခံများ၊ မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ထိန်းချုပ်မှုများနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ (အလင်းရောင်၊ အပူချိန်၊ ရေနှင့် အာဟာရဓာတ်များ) က ပင်ပွားထွက်နှုန်းအပေါ် လွှမ်းမိုးသည့်အချက်များဖြစ်သည်။ အလင်းရောင်၊ အပူချိန်၊ ရေတို့၏ ပင်ပွားထွက်နှုန်းအပေါ်လွှမ်းမိုးမှုအကြောင်းကို အပိုင်း(၁)တွင် ရှင်းလင်းရေးသားခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ယခုအပိုင်း(၂)တွင် အာဟာရဓာတ်များ၏ပင်ပွားထွက်နှုန်းအပေါ်လွှမ်းမိုးသက်ရောက်ပုံနှင့် အာဟာရဓာတ်စီမံခန့်ခွဲမှုကို ဆက်လက်ရေးသားဖော်ပြသွားပါမည်။

အာဟာရဓာတ် စီမံခန့်ခွဲမှုသည် စပါးပင်ပွားခြင်းနှင့် အထွက်နှုန်းအပေါ် သိသိသာသာ သက်ရောက်မှုရှိသည်။ မြေဆီလွှာရှိ အာဟာရဓာတ်များ၊ အထူးသဖြင့် နိုက်ထရိုဂျင် (N)၊ ဖော့စဖောရပ် (P) နှင့် ပိုတက်စီယမ် (K) တို့သည် ပင်ပွားဖြစ်ပေါ်မှုနှင့် ကြီးထွားမှုတွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။

နိုက်ထရိုဂျင် (Nitrogen)

နိုက်ထရိုဂျင်သည် စပါးပင်ပွားခြင်းကို မြှင့်တင်ရာတွင် အရေးအကြီးဆုံး အာဟာရဓာတ်ဖြစ်သည်။ နိုက်ထရိုဂျင်သည် ပရိုတင်းများ၊ နျူကလစ်အက်ဆစ်များ (nucleic acids) နှင့် ကလိုရိုဖီးလ် (chlorophyll) တို့၏ အဓိကအစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်။လုံလောက်သော နိုက်ထရိုဂျင်ဓာတ်သည် ပင်ပွားအရေအတွက်ကို တိုးစေပြီး ပင်ပွားများ၏ အရည်အသွေးကိုလည်း ကောင်းမွန်စေသည်။ စောစီးစွာ နိုက်ထရိုဂျင် ကျွေးခြင်းသည် ပင်ပွားထွက်ခြင်းကို အားပေးသည်။ သို့သော်၊ နိုက်ထရိုဂျင် အလွန်အကျွံ ကျွေးခြင်းသည် အပင်ကို အလွန်အမင်း ကြီးထွားစေပြီး ပင်ပွားထွက်နှုန်းကို ပြောင်းလဲစေကာ အပင်လဲကျနိုင်ခြေကို တိုးမြှင့်စေနိုင်သည်။ နိုက်ထရိုဂျင် ပိုလျှံခြင်း သို့မဟုတ် လိုအပ်ခြင်းနှစ်မျိုးလုံးသည် ပင်ပွားဖြစ်ပေါ်မှုကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။

ဖော့စဖောရပ် (Phosphorus)

ဖော့စဖောရပ်သည် စွမ်းအင်လွှဲပြောင်းမှု (energy transfer) နှင့် အမြစ်ကြီးထွားမှုအတွက် အရေးကြီးသည်။ လုံလောက်သော ဖော့စဖောရပ်ဓာတ်သည် ပင်ပွားများ၏ အမြစ်စနစ်ကို ကောင်းမွန်စွာ ဖွံ့ဖြိုးစေပြီး အာဟာရဓာတ်နှင့် ရေကို ပိုမိုစုပ်ယူနိုင်စေကာ ပင်ပွားထွက်နှုန်းကို တိုးစေသည်။ ဖော့စဖောရပ်သည် အမြစ်ကြီးထွားမှုနှင့် အစောပိုင်း ပင်ပွားဖြစ်ပေါ်မှုအတွက် အရေးကြီးသည်။ 

ပိုတက်စီယမ် (Potassium): ပိုတက်စီယမ်သည် အပင်အတွင်း ရေနှင့် အာဟာရဓာတ်စုပ်ယူမှု ထိရောက်စေခြင်း ၊ အင်ဇိုင်းများ လှုပ်ရှားမှု (enzyme activation) နှင့် ရောဂါဒဏ်ခံနိုင်ရည်တို့တွင် အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ ပိုတက်စီယမ် လုံလောက်စွာ ရရှိပါက ပင်ပွားများ၏ ကျန်းမာသန်စွမ်းမှုကို မြှင့်တင်ပေးပြီး အပင်အား ပတ်ဝန်းကျင် ဖိစီးမှုဒဏ်များကို ပိုမိုခံနိုင်ရည်ရှိစေကာ ပင်ပွားထွက်နှုန်းကိုလည်း တိုးတက်စေသည်။

အာဟာရဓာတ်များကို မှန်ကန်သော အချိန်တွင် မှန်ကန်သော ပမာဏဖြင့် ပေးဝေခြင်းသည် စပါးပင်ပွားထွက်နှုန်းနှင့် အထွက်နှုန်းကို အကောင်းဆုံးဖြစ်စေရန်အတွက် အရေးကြီးသည်။ ထို့ကြောင့် ဖော့စဖောရပ် (Phosphorus) ပါသောဓာတ်မြေဩဇာကို ၁ ဧကလျှင် အိတ်တစ်ဝက်နှုန်းဖြင့် မြေခံမှာကတည်းက ထည့်ပေးခဲ့လျှင် သီးနှံရာသီတလျှောက်လုံလောက်မှုရှိသည်။ ပိုတက်စီယမ် (Potassium)ပါသောဓာတ်မြေဩဇာကို မြေခံမှာ တစ်ကြိမ်၊ မှို့ကပ်ချိန်မှာ တစ်ကြိမ်အသုံးပြုပေးလျှင် လုံလောက်ပါသည်။ နိုက်ထရိုဂျင်(N)ပါသောဓာတ်မြေဩဇာကို စပါးပင်အရွက်အရောင်ကြည့်၍ အကြိမ်ကြိမ်ခွဲထည့်ပေးသောစနစ်ကို ကျင့်သုံးသင့်သည်။ ဤပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ လွှမ်းမိုးမှုအချက်အလက်များထဲမှ အာဟာရ၏ လွှမ်းမိုးသက်ရောက်မှုသည် ပင်ပွားထွက်နှုန်းနည်းခြင်း၊ များခြင်းအပေါ် သက်ရောက်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထို့ကြောင့် စပါးအထွက်နှုန်းကို အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ရန်အတွက် ဤအချက်အလက်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားကာ စိုက်ပျိုးရေးစီမံခန့်ခွဲမှု နည်းလမ်းများကို အံဝင်ခွင်ကျ ဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်ကြောင်း တိုက်တွန်းလိုက်ရပါသည် ။

ဆောင်းပါးရှင်ဆရာမှ အစိမ်းရောင်လမ်းဆော့ဝဲသို့ ပေးပို့ထားသော အစိမ်းရောင်လမ်း၏ မူပိုင်ဆောင်းပါးဖြစ်သဖြင့် ဆောင်းပါးများ၊ သတင်းများ ကူးယူဖော်ပြလိုပါက “အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်ဟု” ထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။