​​မြေချဥ်/​ပဲ​သေတဲ့ ​​မြေဆီလွှာကို မြေပြုပြင်ရာမှာ ဘယ်သူ​တွေကစပြီးအကြံပြုမှန်းမသိ​ပေမယ့် ဘိလပ်​မြေ​တွေကို အသုံးပြု​နေကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ကျ​နော့ မိတ်​ဆွေ​တွေထဲက တချို့ကလည်း မေး​နေကြလို့ပါ။

"​မြေကြီး​တွေ ပျက်​နေလို့ဗျာ ပီအိပ်ချ်တိုင်းကြည့်​တော့လည်း ၄.၅.ဝန်းကျင်ပဲရှိတယ်။ ပဲ​တွေလည်း အပင်မဖြစ်ဘူး။

အဲဒါ တချို့ကထုံးထည့်တာ ကောင်းတယ်​ပြောကြတယ် ဆရာ၊ အချို့ကျ​တော ဘိလပ်​မြေ​တွေသုံးတာ ကောင်းတာပဲတဲ့ဆရာရဲ့

အဲဒီတော့ ဘိလပ်မြေကို ​မြေပြင်ပစ္စည်းအဖြစ် သုံးသင့်ပါသလား ဆရာ။ သူ့ရဲ့ ကောင်းကျိုး/ဆိုးကျိုး​လေး​နဲ့ ဆရာ့အမြင် ​ပြောပြပါဦး" လို့ဆိုလာပါတယ်။

ဒါ​တွေကို မြေဆီလွှာသိပ္ပံပညာရှင်​တွေမှ ပညာရှင်ဆန်​ဆန် ​ပြောပြနိုင်ပါလိမ့်မယ်။ သို့​သော်လည်းပဲ စာ​ရေးသူကျနော့် အမြင် ​ပြောပြပါဆိုလို့​ပြောပြပါရ​စေ။

အရင်ဆုံး ဘိလပ်​မြေထဲမှာ ဘယ်​လို ပစ္စည်းတွေပါသလဲဆိုတာ ကြည့်ကြရ​အောင်။

ဗြိတိသျှ​ခေတ်က ဗြိတိန်ကလာတဲ့ အင်္ဂ​တေ​ဖျော်ရာမှာ သုံးတဲ့​မြေမှုန့်(Cement)ကို ဘိလပ်​မြေလို့​ ခေါ်ကြတာပါ။ (ဘိလပ်ကလာတဲ့အချိုရည်ကိုတော့ ဘိလပ်ရည် ​ခေါ်သလို​ပေါ့)

အခု​ခေတ်မှာ​တော့ မြန်မာပြည်မှာတင် ထုတ်လုပ်​နေပါပြီ။

ဓာတု​ဖော်မြူလာအရ 4CaO·Al2O3·Fe2O3 = calcium alumino ferriteလို့ ​ခေါ်ပါတယ်။

ဘာ​တွေပါဝင်ပါသလဲ?

အဓိကပါဝင်တာက​တော့ ကယ်လ်စီယံကာဗွန်နိတ်လို့​ခေါ်တဲ့ ထုံး​ကျောက်ပါပဲ။

၁။ ထုံး( Lime) -Ca(OH)₂ =60-65%

၂။ ဆီလီကာ( Silica) - SiO2 =17-25%

၃။ အလူမီနီယံ(Alumina) - Al2O3 3-8%

၄။ မဂ္ဂနီစီယံ(Magnesia) - MgO =1-3%

၅။ သံ​အောက်ဆိုဒ်( Iron oxide) - Fe2O3 =5-6%

၆။ ဂျစ်ပ်ဆန်(Calcium Sulfate) - CaSO4 =0.1 -0.5%

၇။ ဆာလဖာ(Sulfur Trioxide) - SO3 =1-3%

၈။ အယ်လ်ကာလီ(Alkaline) - "X"(OH) 2=0-1% 

ဒါနဲ့ ပတ်သက်ပြီးသုံးသပ်ချက်

အဆိုပါ ​ဆောက်လုပ်​ရေးသုံး Slagမှာ ပစ္စည်းအမျိုးအစား(၈)မျိုးကို အချိုးအစားအလိုက် ​​ဖော်စပ်ထားပါတယ်။

ပါဝင်ပစ္စည်းများထဲမှ ရာခိုင်နှုန်းအများဆုံးပါဝင်​သော ကယ်လစီယံ/ဆီလီကာ ပစ္စည်းများသည် အက်ဆစ်ဆန်​သော ​မြေချဥ်များကို pH မြင့်လာ​စေရန် လုပ်​ဆောင်နိုင်​သော ဓာတ်သတ္ထု​တွေ ဖြစ်​နေပါတယ်။

ဒါ့အပြင် မဂ္ဂနီစီယံ/ဂျစ်ဆန်/ဆာလဖာ စသည့်ပစ္စည်းများသည်လည်း အပင်ကြိုက်နှစ်သက်​သော ​မြေဆီလွှာ အာဟာရ​တွေ ဖြစ်​နေတာကို​တွေ့ရပါတယ်။

ဒါ​ကြောင့်လည်း ပီအိပ်ချ် ၄.၀ နီးနီးသာ ရှိတဲ့ ၊ ခရမ်း၊ အုန်းနှဲ၊ ကဝ ​ဒေသမှ အချို့​သော ​တောင်သူများက ပဲ​သေတဲ့ ​နေရာတွေကို ဘိလပ်​မြေထည့်ကြည့်တာ ​ကောင်းတယ်လို့ ​ပြောကြတာဖြစ်ပါတယ်။

(Acid soil) ​မြေချဥ်​တွေကို ပြုပြင်နိုင်​သော ဓာတ်သတ္ထုပစ္စည်းများတွင် (Ca,Mg,Si..)များပါရှိ​ပြီး ထုံး၊ ဒိုမိုက်၊ ဂျစ်ဆန်၊ ဆီလီကာများမှာ အဓိကဖြစ်ပါတယ်။

အဆိုပါပစ္စည်း အားလုံးက ဘိလပ်​မြေ ​ဖော်မြူလာတွင် ပါဝင်​နေပါတယ်။

 အချို့​သော နိုင်ငံများတွင်Slag fertilizerဟု​ခေါ်သော သတ္ထုတွင်းလုပ်ငန်းပစ္စည်းစက်ရုံမှ ​ဘေးထွက်ပစ္စည်းများကို ကုန်ကြမ်းယူ၍  ​မြေပြင်​မြေသြဇာအဖြစ် ​စျေးကွက်အတွင်း ဖြန့်ဖြူးလျက်ရှိသည်ကို​တွေ့ရပါတယ်။

(သံမဏိစက်ရုံမှ ​ဘေးထွက်ပစ္စည်း (slag)များမှာ CasiO3 ပါဝင်သဖြင့် သံလိုက်တဖက်စွန်းတွင် ​မြေမှုန်များကပ်နိုင်ပါသည်။)

Magnetic soil(သံလိုက်ဓာတ်​မြေဆီလွှာ)

​မြေကြီးမှာ သံလိုက်အမဓာတ် ပါဝင်မှုများသဖြင့် အမဓာတ် negative charges သတ္ထုများ(ကလိုရိုဒ်၊ နိုက်ထရိတ်၊ ဆာလဖိတ်) များကို မထိန်းနိုင်ပါ။

ဓာတ်ဖိုpositive chargesများဖြစ်တဲ့ (ကယ်လ်စီယံ၊ အမိုနီယံ၊ မဂ္ဂနီစီယံ၊ ပိုတက်စီယံ)ပါ​သော ဓာတ်သတ္ထုပစ္စည်းများကို ​မြေဆီလွှာအတွင်းထည့်​ပေးခြင်းဖြင့် မြေဆီလွှာ အာဟာရထိန်းသိန်းမှု​ကောင်းမွန်လာ​စေပါတယ်။

ဘိလပ်​မြေမှာပါဝင်​နေတဲ့ အပင်နဲ့ ​မြေဆီလွှာအဆိပ်သင့်​စေမယ့် heavy metals​တွေ ကို ဖယ်ထုတ်နိုင်ရင် Slag fertilizerနဲ့ အာနိသင်အတူတူဖြစ်နိုင်ပါလိမ့်မယ်။

ဆိုးကျိုးရှိနိုင်ပါသလား?

မိမိ ဥာဏ်မီသ​လောက် ​ဆိုးကျိုးအ​နေနဲ့ပြောရရင် အလွန်အကျွံသုံးစွဲခြင်း(နှစ်ရှည်လများ သုံးစွဲခြင်း)​ပြုလုပ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် မြေကြီးထဲမှာ အပင်အတွက်/​မြေချဥ်​တွေမှာ သံ(fe)နဲ့ အလူမီနီယံ(Alumina)​တွေ စုပုံများများလာပြီး သီးနှံပင် အဆိပ်သင့်နိုင်ပါတယ်။

သို့​သော် ​မြေချဥ်ကွက် ​နေရာအနည်းငယ်အတွက် spot application အ​နေနဲ့ အသုံးပြုရုံမျှဖြင့် ​မြေပျက်​လောက်​အောင် မဆိုးရွားနိုင်ဟု​တော့ ထင်မြင်ပါတယ်။

​နောက်တခုက ဘိလပ်​မြေရဲ့အာနိသင်က ​ရေနဲ့​တွေ့တာနဲ့ ​စေးကပ်အား​/ဆွဲအားကောင်းတဲ့အတွက်၊ ​မြေကြီးထဲမှာ တ​နေရာထဲစုပုံပြီး အများကြီးထည့်လို့မရပါဘူး။

မိုးမကျမီကတည်းက ​မြေကြီးထဲကို ပမာဏ နည်းနည်းချင်း ဖြန့်ထည့်ပြီး ​အောက်ခံ​မြေသားနဲ့ ရောသမ​မွှေထားနိုင်ဖို့လိုပါလိမ့်မယ်။

အက်ဆစ်ဆန်တဲ့​မြေ အထူးသဖြင့် pH 4.5​အောက်​မြေဆီလွှာ​တွေမှာ စမ်းသပ်သုံးသင့်​ပေမယ့် မြေငံ​တွေနဲ့ သဲဆန်ကုန်း​ကျော​မြေ​တွေမှာ မသုံးသင့်ဘူးလို့ သုံးသပ်မိပါတယ်။

အကြံပြုချက်

မြေပြင်အာဟာရဓာတ်များ ပါဝင်ခြင်း၊ မြေချဥ်ကွက်များတွင် စမ်းသုံးကြည့်လို့ လတ်တ​လော အဆင်​ပြေ​နေသည်ဆို​သော်ငြားလည်းဆောက်လုပ်​ရေးသုံးပစ္စည်းကို ​ဆောက်လုပ်​ရေးတွင်သာ သုံးသင့်ပါတယ်။

မြေချဥ်ငံပြုပြင်လိုပါက

• ၁။ မိမိ​မြေကြီးကို ပီအိပ်ချ် တိုင်းပါ။
• ၂။ မြေကြီး ပီအိပ်ချ်အရ ၅.၀​အောက် ​ရောက်​နေပါက မ​ဖောက်ထုံး(CaO) သို့မဟုတ် ထည့်ပါ။
• ၃။ ဘိလပ်​မြေကဲ့သို့ ကယ်လစီယံ၊ ဆီလီကာပါဝင်​သော ​မြေပြင်​မြေသြဇာ သုံးလိုပါက Slag fertilizer(Ca.SiO3)​မြေသြဇာများကိုသာ
• အသုံးပြုသင့်ပါတယ်လို့ ​ဖြေကြားရင်း မိတ်​ဆွေ​တောင်သူများအတွက် မိမိရဲ့အမြင်ကို ​ရေးသားတင်ပြလိုက်ပါတယ်။

​စေတနာများစွာဖြင့်

ဒို့ဦး​လေး

ဆောင်းပါးများ/သတင်းများ ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြလိုပါက "အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်" ဟုထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။